Tuinklusjes in januari

Droom weg tijdens een middagje bladeren in tuinboeken of op Pinterest. Pak er een schetsboek of vel papier bij als canvas voor je plannen en ideeën voor het nieuwe tuinjaar. Hoewel het er bovengronds nog leeg uitziet, is ondergronds het voorjaar al in aantocht. De in het najaar geplante bollen zijn hard aan het werk om straks te ontspruiten en de lente aan te kondigen. 

Januari is misschien wel de stilste maand in de tuin, maar dat betekent niet dat er niets te doen is. Integendeel: juist nu leg je de basis voor een gezond en overzichtelijk tuinseizoen. Door in januari aandacht te besteden aan onderhoud, planning en voorbereiding, voorkom je stress in het voorjaar en geef je jezelf een voorsprong. In deze blog lees je welke tuinklusjes in januari zinvol zijn en waarom ze zo’n groot effect hebben op de rest van het jaar.

Snoei fruitbomen op droge dagen

Een van de belangrijkste tuinklusjes in januari is het snoeien van fruitbomen. Appel- en perenbomen bevinden zich nu in winterrust, waardoor snoeiwonden minder snel bloeden en de boom overzichtelijker te beoordelen is.

Kies altijd een droge, vorstvrije dag om te snoeien. Nat weer vergroot de kans op schimmelinfecties en bij strenge vorst kan het hout beschadigen. Richt je in januari vooral op onderhoudssnoei:

• verwijder dode takken

• haal beschadigde of zieke takken weg

• snoei kruisende of naar binnen groeiende takken

Door deze takken nu al te verwijderen, verbeter je de luchtcirculatie en lichtinval in de kroon. Dat komt de bloei en vruchtkwaliteit later in het jaar ten goede. Grote vormcorrecties of verjongingssnoei bewaar je liever voor een ander moment, afhankelijk van het type fruitboom.

Ruim de schuur en het gereedschap op

Januari is ook een ideale maand om de schuur onder handen te nemen. Omdat je minder buiten werkt, heb je de rust en tijd om overzicht te creëren. Dit lijkt misschien geen typische tuinklus, maar het effect ervan merk je het hele seizoen.

Begin met het sorteren van je gereedschap:

• controleer snoeischaren en messen

• maak ze schoon en slijp ze indien nodig

• verwijder roest en olie bewegende delen

Ook is dit een goed moment om kapotte potten, lege zakken en oude materialen op te ruimen. Door nu orde te scheppen, voorkom je dat je in het voorjaar misgrijpt of onnodig nieuwe spullen koopt. Een opgeruimde schuur werkt bovendien motiverend: je begint het nieuwe tuinjaar met overzicht.

^ Links: Niwaki Moku snoeizaag: Het perfecte formaat zaag voor tuinwerk en licht snoeiwerk aan bomen.

Maak een plan voor je eenjarigen: bloemen en groenten

Wie met eenjarigen werkt, weet hoe snel het voorjaar kan losbarsten. Januari is daarom hét moment om na te denken over wat je wilt zaaien en waar. Door nu al een teeltplan voor eenjarige bloemen en groenten te maken, kun je bewuste keuzes maken in plaats van impulsief zaaien.

Denk bij het plannen aan:

• hoeveel ruimte je beschikbaar hebt

• zon- en schaduwplekken

• combinaties van bloemen en groenten

• spreiding van bloei en oogst

Door dit vooraf uit te werken, voorkom je dat planten elkaar later in de weg zitten of dat alles tegelijk bloeit en oogstbaar is. Zeker als je ecologisch tuiniert, helpt een goede planning om de bodem niet te overbelasten en om natuurlijke balans te behouden.

Stel een zaaiplanning op en bestel zaden

Een logische vervolgstap is het maken van een zaaiplanning. Niet alles wordt in dezelfde maand gezaaid en sommige soorten vragen om voorzaaien, terwijl andere juist beter direct buiten gezaaid worden.

Maak per soort inzichtelijk:

• wanneer je zaait

• of dit binnen, onder glas of buiten gebeurt

• hoeveel planten je nodig hebt

Met deze planning kun je gericht zaden en benodigdheden bestellen. Denk aan zaaigrond, potjes, labels en eventueel nieuwe trays. Door dit in januari al te doen, voorkom je tekorten in het voorjaar, wanneer veel populaire zaden snel uitverkocht raken.

Daarnaast geeft het bladeren door zaadcatalogi en het plannen van nieuwe combinaties een prettig vooruitzicht in een verder stille tuinmaand.

De kracht van januari zit niet in het fysieke werk, maar in de voorbereiding. Door nu te snoeien, op te ruimen en te plannen, werk je samen met het natuurlijke ritme van de tuin. Je grijpt niet in waar dat niet nodig is, maar ondersteunt wat straks vanzelf op gang komt.

Zie januari daarom niet als een lege maand, maar als een fundament. De keuzes die je nu maakt, bepalen hoe overzichtelijk, gezond en ontspannen het tuinseizoen zal verlopen.