Je bestelt een zachtroze dahlia, maar wanneer de eerste bloemen verschijnen, blijken ze ineens een stuk feller. Of je plant een knalgele narcis die na een paar dagen verandert in een subtiele pastelkleur. Hoe zit dat? Heeft de kweker de verkeerde soort geleverd, of gebeurt er iets anders? Grote kans dat het gewoon de natuur is die haar eigen plan trekt. Want de kleur van bloemen ligt lang niet altijd vast. Van temperatuur tot zonlicht en van bodem tot bloeifase: er zijn allerlei factoren die invloed hebben op de uiteindelijke bloemkleur.
Hoe ontstaat de kleur van een bloem?
De kleur van een bloem wordt bepaald door natuurlijke kleurstoffen, ook wel pigmenten genoemd. De twee belangrijkste groepen zijn anthocyanen (verantwoordelijk voor onder andere rode, paarse en blauwe tinten) en carotenoïden (die vooral gele, oranje en rode kleuren veroorzaken).
Welke pigmenten een plant aanmaakt, wordt grotendeels bepaald door de genetische eigenschappen van de soort. Maar hoeveel pigment er wordt aangemaakt en hoe die kleur uiteindelijk zichtbaar wordt? Daar hebben de omstandigheden waarin een plant groeit óók invloed op.
Waarom heeft mijn dahlia een andere kleur dan op de foto?
Vooral bij dahlia’s kan de bloemkleur behoorlijk variëren. Je koopt bijvoorbeeld een dahlia met zachte perziktinten, maar in jouw tuin verschijnen bloemen die veel meer naar roze neigen. Dat kan verschillende oorzaken hebben.
Temperatuur: Bij veel bloemen zorgt koeler weer voor intensere kleuren, terwijl hoge temperaturen bepaalde pigmenten juist kunnen verminderen. Maar dat verschilt per soort. Sommige dahlia's reageren zelfs precies andersom.
Zonlicht: Licht beïnvloedt de aanmaak van pigmenten. Ook kan fel zonlicht ervoor zorgen dat bloembladeren na verloop van tijd verbleken. Een bloem in de volle zon kan daardoor anders ogen dan dezelfde soort op een iets beschuttere plek.
Bodem en voeding: Een gezonde bodem en voldoende voedingsstoffen helpen een plant goed te groeien en bloeien. Tekorten of stress kunnen de pigmentvorming beïnvloeden. De zuurgraad van de bodem heeft bij sommige planten invloed op de bloemkleur, maar verwacht niet dat je een roze dahlia zomaar blauw kunt maken door de pH aan te passen.
En dan is er natuurlijk nog de fotografie. Een bloem in het warme avondlicht ziet er nu eenmaal anders uit dan midden op de dag.
^ Links: Dahlia 'Wine Eyed Jill' kan later in het seizoen wat meer gele tinten krijgen door de verandering in temperatuur. Rechts: Narcis 'Cassata' opent met een wat meer gele kleur, die gedurende de bloei steeds zachter wordt.
Waarom veranderen bloemen tijdens de bloei van kleur?
Sommige bloemen ondergaan tijdens hun bloei een complete kleurtransformatie. Neem narcissen. Er zijn soorten die openen met een opvallend gele trompet, die vervolgens langzaam verandert naar crème of bijna wit. Dat is geen teken dat er iets mis is, maar een natuurlijk onderdeel van de bloei.
Naarmate een bloem ouder wordt, verandert de samenstelling of hoeveelheid pigment. Bepaalde kleurstoffen worden afgebroken, terwijl andere juist worden aangemaakt. Daardoor kunnen bloemen verbleken, donkerder worden of zelfs een andere tint krijgen.
Ook tulpen en dahlia’s kunnen gedurende hun bloei van kleur veranderen. Bij dahlia’s zie je soms zelfs verschillende tinten tegelijk aan één plant: de net geopende bloemen zijn bijvoorbeeld feller dan de oudere bloemen. En dat levert eigenlijk best een mooi effect op.
