Maart voelt als het echte begin van het tuinseizoen. De dagen worden langer, de bodem warmt langzaam op en overal verschijnen de eerste tekenen van groei. Waar januari en februari vaak nog maanden van plannen en wachten zijn, ontstaat er in maart weer beweging in de tuin. Toch betekent dat niet dat je meteen alles moet doen. Juist nu is het belangrijk om rustig te beginnen en overzicht te houden.
Veel beginnende tuiniers vragen zich af: wanneer begin ik met tuinieren? Het eerlijke antwoord is dat maart voor de meeste tuinen een ideaal startpunt is. De kans op langdurige vorst wordt kleiner, de bodem wordt werkbaar en planten beginnen weer te groeien. Tegelijk is het seizoen nog jong. Dat betekent dat je ruimte hebt om stap voor stap te werken, zonder het gevoel dat je achterloopt.
Hieronder vind je vijf dingen die in maart echt verschil maken in je tuin, zonder dat je meteen alles hoeft te doen.
1. Begin met kijken in plaats van werken
De eerste stap in maart is verrassend simpel: kijken. Na de winter ziet een tuin er vaak rommelig uit. Bladeren liggen op de grond, vaste planten zijn afgestorven en sommige plekken lijken leeg. Toch is het verstandig om niet meteen alles op te vullen met nieuwe planten: veel planten beginnen namelijk pas in maart of april weer uit te lopen. Door eerst goed te observeren zie je waar de nieuwe groei verschijnt en welke planten de winter mogelijk niet hebben overleefd.
Dat geldt overigens ook voor planten die je besteld: mogelijk ontvang je potjes waarvan het lijkt alsof je alleen aarde ontvangt. Maar gewoon uitplanten, even geduld en je zult zien dat de planten vanzelf uitlopen.
2. Ruim voorzichtig op
Als de eerste groei zichtbaar wordt, kun je beginnen met het opruimen van de tuin. Knip afgestorven stengels van vaste planten weg. Laat de afgestorven stengels lekker in je border liggen, of in ieder geval voor een aantal dagen. Veel insecten hebben de winter namelijk doorgebracht in holle stengels of tussen bladeren. Door niet alles in één keer weg te halen, geef je deze dieren de kans om op zoek te gaan naar een nieuw schuilplekje.
.
^ Pachyphragma macrohyllum (Kaukasische look-zonder-look), prachtige vroege bloeier.
3. Verbeter de bodem
Maart is ook een goed moment om aandacht te geven aan de bodem. Na een natte winter kan de grond compact of arm aan voeding zijn. Advies is om een laag compost of organisch materiaal bovenop de grond aan te brengen. Het bodemleven zorgt er vervolgens voor dat de voedingsstoffen langzaam in de bodem worden opgenomen. Een gezonde bodem is de basis van een sterke tuin. Planten groeien beter, zijn weerbaarder tegen ziekten en hebben minder extra verzorging nodig.
4. Plant vaste planten voor structuur
Als je net begint met tuinieren, kan het verleidelijk zijn om meteen allerlei zaden te zaaien voor je border. Toch is het vaak verstandiger om eerst te werken met vaste planten. Vaste planten geven een tuin namelijk direct structuur. Ze komen elk jaar terug en vormen het skelet van je border. Daardoor hoef je niet ieder seizoen opnieuw te beginnen. Borderpakketten kunnen hierbij een veilige en makkelijke start zijn. De planten zijn op elkaar afgestemd in hoogte, bloeitijd en standplaats. Voor beginners betekent dat minder twijfel en sneller resultaat. Zodra de basis van je tuin staat, kun je later altijd nog experimenteren met andere planten.
5. Zie zaaien als aanvulling
Zaaien hoort bij het plezier van tuinieren, maar het is geen verplicht beginpunt. Veel eenjarige bloemen en groenten kun je ook later in het voorjaar nog zaaien.
Door eenjarigen te zien als aanvulling in de border plaats van als basis, houd je het tuinieren overzichtelijk. Eerst een goede structuur met vaste planten, daarna eventueel kleur en variatie met zaaigoed. Dit voorkomt dat je tuin in één seizoen volledig afhankelijk wordt van jonge zaailingen, die vaak nog kwetsbaar zijn voor kou, slakken en droogte.
Uiteraard een ander verhaal als je een plukborder of -tuin wil maken, dan is op tijd zaaien voor zo lang mogelijk bloei wél belangrijk.
Wat maart zo bijzonder maakt, is dat alles nog mogelijk voelt. De tuin staat aan het begin van een nieuw groeiseizoen en elke kleine stap kan later grote gevolgen hebben. Tegelijk hoef je het niet perfect te doen. Tuinieren is geen project dat in één weekend af hoeft te zijn. Het is een proces dat zich gedurende het seizoen ontwikkelt. Door rustig te beginnen, te observeren en stap voor stap keuzes te maken, bouw je een tuin die met je meegroeit. En juist dat maakt maart misschien wel de mooiste maand om te beginnen met tuinieren.
